امام جمعه بیرجند با تأکید بر جایگاه علم، تعلیم و تعلم در نظام آفرینش، گفتند: علم زمانی ارزشمند و از بالاترین عبادات است که با شرایط خود همراه باشد؛ در غیر این صورت، میتواند به «حجاب اکبر» تبدیل شود و انسان را از حقیقت، قانونمداری و مسیر کمال دور کند.
حجت الاسلام و المسلمین سیدعلیرضا عبادی، نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی و امام جمعه بیرجند، امروز(یکشنبه ۲۹ شهریور) در دیدار با رؤسای دانشگاهها، مسئولان دفاتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها و مسئول بسیج اساتید استان، با تبریک میلاد باسعادت حضرت امام حسن عسکری(ع)، به جایگاه علم، تعلیم و تعلم در نظام آفرینش اشاره کردند و اظهار داشتند: خلقت انسان بهگونهای است که رسیدن به هر هدفی بر پایه علم امکانپذیر است و انسان باید بیاموزد و آموزش دهد.
ایشان افزودند: علم، تعلیم و تعلم اگر همراه با شرایط خود باشد و عالم نیز آن شرایط را رعایت کند، از بالاترین عبادات است.
نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی با اشاره به مطالب نقلشده از مرحوم شیخ عباس قمی درباره اعمال شب قدر، بیان کردند: در اعمال شب قدر، پس از ذکر عبادات و اعمال این شب، آمده است که بالاتر از همه این اعمال، آن است که انسان شب قدر را به تحصیل علم بگذراند و این مسئله نشاندهنده جایگاه والای علم در صورت رعایت شرایط آن است.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی با بیان اینکه علم بدون رعایت شرایط میتواند به «حجاب اکبر» تبدیل شود، گفتند: بدترین مانع برای وصول انسان به خدا، علمی است که شرایط آن رعایت نشود؛ چنانکه امروز در جهان شاهد اقداماتی هستیم که به نام دانش و دانشمندان انجام میشود و آثار آن به جایی رسیده که انسان باید از رفتار خود در برابر حیوانات درنده نیز شرمنده باشد.
ایشان یکی از مصادیق «حجاب اکبر» را خودبرتربینی عالم و جدا دانستن خود از مردم عنوان کردند و افزودند: فرقی نمیکند فردی چهار اصطلاح در حوزه بداند یا چهار فرمول در دانشگاه؛ تخصص و فوقتخصص نیز به همین نسبت است. همه این علوم در برابر عظمت علم الهی و گستره جهان هستی، محدود هستند.
امام جمعه بیرجند با اشاره به آیه شریفه «وَما أُوتیتُم مِنَ العِلمِ إِلّا قَلیلًا»، اظهار داشتند: همه علومی که بشر تا پیش از ظهور حضرت مهدی(عج) به دست میآورد، در برابر حقیقت علم بسیار اندک است و پس از آن نیز علم به حد نصاب خود خواهد رسید؛ بنابراین جایی برای اینکه انسان با اسم، لقب و عنوان خود را بزرگ ببیند، وجود ندارد و اگر کسی چنین کند، در حقیقت همه چیز را از دست داده است.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی ادامه دادند: عالم باید همواره توجه داشته باشد که از مردم جدا نیست و نباید خود را تافتهای جدا بافته بداند؛ چراکه علمی که کسب کرده، با هزینه مردم فراهم شده است.
ایشان با اشاره به هزینههای تحصیل افراد از دوران مدرسه تا عالیترین مقاطع دانشگاهی و تخصصی، گفتند: اگر هزینه کاغذ، قلم، ابزارهای آموزشی، امکانات دانشگاه و سایر هزینهها را محاسبه کنیم، باید ببینیم چه کسانی این هزینهها را پرداخت کردهاند؛ کارگر، کشاورز، کاسب و دیگر اقشار جامعه در تأمین این هزینهها نقش دارند.
نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی تأکید کردند: باید مراقب باشیم ارباب خود را فراموش نکنیم؛ وقتی هزینه علم از پول مردم تأمین شده است، عالم نباید جامعه و مردم را فراموش کند.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی با بیان اینکه امتیاز عالم بودن به حوزه یا دانشگاه محدود نیست، اظهار داشتند: امتیاز عالم این است که نسبت به بخشی از قوانین حاکم بر عالم هستی، چه در نرمافزار و چه در سختافزار، آگاهی پیدا کرده است.
ایشان افزودند: افتخار یک دانشمند آن است که قانون فیزیک، شیمی، کشاورزی، صنعت یا قوانین دیگر را بشناسد؛ اما سؤال این است که چه ارتباطی میان دانشمند، استاد، دانشجو یا طلبه و قانونشکنی وجود دارد؟ چگونه ممکن است کسی در جایگاه علم ادعای علم کند، اما خود قانونشکن باشد؟
امام جمعه بیرجند، قانونشکنی را موجب بینظمی و هرجومرج دانستند و گفتند: بدترین وضعیت، بیقانونی و هرجومرج است که همان وحشیگری محسوب میشود. بسیار جای شرمندگی است که در جامعهای که اسلام، قرآن کریم و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را دارد، هنوز شاهد قانونشکنی باشیم و عدهای نیز آن را توجیه کنند.
ایشان با اشاره به طرح موضوع «وفاق» در توجیه برخی رفتارها، تصریح کردند: وفاق باید بر چه چیزی باشد؛ بر حق یا باطل؟ اگر جامعه به دو گروه قانونمند و قانونشکن تبدیل شود و به بهانه حفظ وفاق نسبت به قانونشکنی اعتراضی نشود، نتیجه آن چه خواهد بود؟
حجت الاسلام و المسلمین عبادی تأکید کردند: قانونمداری یک اصل است و هرگونه تغییر، اصلاح یا اقدام در نظامات اجتماعی نیز نیازمند دلیل، کارشناسی و رسیدن به نتیجه مطلوب است؛ نمیتوان با قانونشکنی هر ادعایی را مطرح کرد.
نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی در ادامه با اشاره به آنچه «ننگ دیگر» قانونشکنی عنوان کردند، گفتند: مسئله تنها قانونشکنی نیست، بلکه در برخی موارد این رفتار به طرح و اجرای برنامههای براندازانه علیه اسلام نیز منتهی میشود؛ مسئلهای که به گفته ایشان، مورد اعتراف کارشناسان دوست و دشمن است.
ایشان افزودند: یک مسلمان و حتی یک انسان چگونه میتواند خود را راضی کند که به هر دلیلی، چه به خاطر پول، انحراف یا ناآگاهی، به پیادهنظام دشمنانی مانند نتانیاهو و ترامپ تبدیل شود؟ این برای انسان ننگ است.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی خطاب به استادان و مدیران دانشگاهی اظهار داشتند: این ننگ را چه کسی باید بشایشاند؟ استادان، مدیران و مسئولان باید برای رفع این مسائل تلاش کنند.
ایشان با بیان اینکه جهان هستی بر اساس قانون و نظامات مشخص است، گفتند: نظامات اجتماعی نیز قانون دارد و قانونشکنی نمیتواند راه رسیدن به نتیجه مطلوب باشد.
امام جمعه بیرجند در ادامه با طرح این پرسش که حاصل انباشت این همه رشته علمی، تخصص و فوقتخصص چیست، اظهار کردند: همه رشتههای علوم لازم هستند، اما نتیجه این علوم در نهایت میتواند به دو مسئله بازگردد؛ نخست اینکه انسان زنده بماند و از علوم دارای ارزش حیاتی بهرهمند شود و دوم اینکه بهتر زندگی کند و رفاه بیشتری داشته باشد.
ایشان افزودند: پرسش اصلی این است که برای چه زندگی کنیم؟ بسیاری از انحرافات و خلافکاریها از نفهمیدن علت غایی حیات انسان ناشی میشود. اگر زندگی فقط برای لذتهای مادی، غذا خوردن و امور دنیایشان باشد، هدف نهایی حیات انسان فراموش شده است.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی با اشاره به مفهوم لذت در زندگی مادی، گفتند: اهل دقت میگایشانند در این عالم، آنچه انسان لذت میپندارد، لزوماً لذت حقیقی نیست؛ برای مثال، انسان تشنه میشود و هنگامی که تشنگی به نهایت خود میرسد، یک لیوان آب برای او بسیار لذتبخش است، اما این لذت در حقیقت رفع یک رنج و درد است.
ایشان ادامه دادند: اگر آب ذاتاً لذت بود، انسان باید میتوانست دو یا سه لیوان و بیشتر بنوشد و همچنان همان لذت را احساس کند، در حالی که زیادهرایشان در خوردن و آشامیدن حتی میتواند موجب ناراحتی شود؛ بنابراین بسیاری از لذتهای مادی در واقع رفع نیاز و رنج هستند.
نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی تصریح کردند: لذت حقیقی در علت غایی حیات و در مسیر کمال است؛ انسان نماز میخواند تا به خدا نزدیک شود، به مظهر صفات الهی تبدیل شود و به کرامت و کمال برسد و این لذتی است که از بین نمیرود.
ایشان با اشاره به اینکه بخش مهمی از رفتارهای نادرست بشر به شکم، شهوت و قوه غضبیه مربوط میشود، گفتند: انسان برای رسیدن به همین لذتهای زودگذر، گاهی با نیرایشان غضب میکشد، میبندد و ایشانران میکند و تأسفبارتر اینکه گاهی همین اقدامات را با علم و دانش انجام میدهد.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی با اشاره به نمونههایی از جنگ و ایشانرانی در تاریخ اظهار داشتند: برای اینکه چنگیزخان مغول شهری مانند نیشابور را ایشانران کند، ابزار و امکانات محدودی لازم بود، اما امروز دانشمندی میتواند با استفاده از علم و فناوری، زن و مرد، کودک و بزرگسال، خانه، مسجد، دانشگاه و زیرساختهای یک جامعه را ایشانران کند.
ایشان این وضعیت را «ننگ» و «حجاب اکبر» دانست و افزودند: اگر دانش در خدمت تخریب انسان و جامعه قرار گیرد، چگونه میتوان آن را دانش دانست؟ چنین دانشی انسان را از قرب خدا دور میکند.
امام جمعه بیرجند با تأکید بر مسئولیت استادان، مدیران و معلمان در تربیت نسل آینده گفتند: استاد و معلم باید مبانی اولیه را به دانشجو و دانشآموز بهگونهای تفهیم کند که ابزار دست دشمن نشود؛ نه برای پول پیادهنظام ترامپ شود و نه به ابزار نتانیاهو تبدیل شود.
ایشان ادامه داد: امیدواریم تجربیاتی که در دوران کار و فعالیت خود به دست آوردهاید، خداوند به شما توفیق دهد تا برای فرزندان جامعه اسلامی بهدرستی تدبیر کنید؛ چراکه این کار یکی از بهترین باقیات صالحات است.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی تصریح کردند: هیچ چیزی برای انسان ارزشمندتر از هدایت نیست و هیچ چیزی نیز ضرر و خطری بزرگتر از ضلالت ندارد.
ایشان با اشاره به مسئولیت سنگین استادان در برابر جامعه، گفتند: استاد در کلاس میتواند مردم را هدایت کند یا خدای ناکرده گمراه سازد، در حالی که در قبال این مسئولیت، حقوق و امکانات نیز دریافت میکند؛ بنابراین باید توجه داشت که این فرصت و جایگاه، امانتی در اختیار اوست.
نماینده ولیفقیه در خراسان جنوبی تأکید کردند: این فرصت باید در مسیر خدمت به نوع انسان قرار گیرد و خدای ناکرده کسی پیدا نشود که با جامعه خود خیانت کند، مردم را گمراه کند و آنان را نسبت به دنیا و آخرت دچار خطر و ضرر سازد.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ورزش و ضرورت رعایت قانون در رقابتهای ورزشی، اظهار داشتند: ورزش بسیار خوب است؛ چه ورزش همگانی که در سلامت جامعه نقش دارد و چه ورزش قهرمانی که میتواند در عرصه بینالمللی موجب سربلندی و برافراشته شدن پرچم کشور شود.
ایشان افزودند: با این حال، حتی در رقابتهایی که ممکن است ارزش چندانی نداشته باشد، قوانین بهدقت رعایت میشود و گاهی ثانیهها نیز محاسبه میشوند.
امام جمعه بیرجند ادامه دادند: چگونه انسان میفهمد که در یک مسابقه ورزشی باید قانون رعایت شود، اما در بزرگترین مسائل سرنوشتساز نوع بشر، عدهای قانونشکنی میکنند، عدهای از دور نگاه میکنند و عدهای نیز آن را توجیه میکنند؟
ایشان خاطرنشان کردند: اگر نام این را دانش بگذاریم، باید پرسید این چه دانشی است؟ اگر دانش این باشد، لعنت بر چنین دانشی؛ بلکه چنین چیزی جهل بزرگ است.
حجت الاسلام و المسلمین عبادی در پایان ابراز امیدواری کردند که با تدبیر استادان، مدیران و مسئولان در حوزه و دانشگاه، علوم مختلف در خدمت نیازهای مادی و معنایشان بشر قرار گیرد و گفتند: آنچه برای بشر، چه در زندگی دنیایشان و چه اخرایشان و چه در ابعاد مادی و معنایشان لازم است، باید دانشبنیان باشد و در عین حال بار کمال و معنایشانت داشته باشد؛ وگرنه شیطان نیز همه چیز را میداند، اما این دانستن برای او کمال نیست.
نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی و امام جمعه بیرجند| سید علیرضا عبادی