بسم الله الرحمن الرحیم.
اللهم وفقنا لماتحب و ترضی.
با آرزوی پیروزی مظلومین عالم، مخصوصاً فلسطین مظلوم، غزه مظلوم، لبنان مظلوم، اسلام مظلوم و انسان مظلوم، بر گرگهای بینالمللی عرض سلام مجدد و عرض تسلیت ایام شهادت حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا سلام الله علیها.
خیلی خوش آمدید. چه صبح خوبی بود برای بنده محضر شما ، خدا قوت و در این امر مقدس، در عین حال سنگین، بتوانید آنچه که بایسته است انشاءالله انجام بدهید.
خوب، این طبیعیه قضیه است که به رغم آنهایی که میخواستند اسلام و قرآن را در یک تاریخ معینی، بعد از دو قطبی کردن (بالاخره شمال کمونیست، شرق کمونیست و غرب لیبرال)، اسلام را از رده خارج کنند، انقلاب اسلامی یک تجدید حیات در سطح جهان کرد.
خوب، شیوه معمول هم همین است: اول باید با خط قرآن آشنا شد، با لفظ قرآن آشنا شد، روخوانی کرد، روانخوانی کرد، حفظ کرد، ترجمه را تفسیر تا مراحل بعدی که یکی از آن مراحل بعدی زندگی با آیههاست که بسیار چیز لازمی است. منتها باید متناسب با اهمیت آن در جامعه تبدیل بشود، ترویج بشود. انسانهایی که به هر حال توفیق زندگی با قرآن را دارند، به همین عنوان ظهور پیدا کنند، دیگران را هم نصیحت کنند، تشویق کنند، از کارهای بد فاصله بگیرند و زندگیشان را با قرآن تطبیق بدهند. بسیار کار مهمی است.
یک مورد دیگر هم بنده پیشنهاد میکنم باید به این مسائل اضافه بشود: این کار که تا حالا انجام میدهیم (حتی خود زندگی با آیهها) اینها در داخل امت انجام میشود. باید یک قدم فراتر بگذاریم؛ یعنی با بیرون حرف بزنیم، بر بیرون اتمام حجت کنیم: “قل ان کنتم…” اگر در مسئله قرآن تردید دارید، خوب: « فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ * فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَلَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ [۱]» این دیگر سخن با بیرون است.
ما از این نمونهها در دسترس زیاد داریم. یعنی روی همه اینها به صورت حسابشده، کارشناسی بشود آنچه که زوایای مختلفی که به عنوان معجزه بودن قرآن مطرح است: حالا یکی اتیان به مثل[۲] است، یکی رمزهای علومی است که در قرآن است. خوب، یکی از آنها افاضه قرآن است. افاضه قرآن از همان صدر اسلام اینها بوده. در احادیث و روایات هم دارد که زازان خیلی قرآن خوب میخواند. بعد از او سوال کرد کسی که این زیبایی قرآن چطور یاد گرفتی؟ گفت: من یاد نگرفتم؛ من غیر از آنچه که در نماز واجب بود، اصلاً قرآن را بلد نبودم. یک روزی داشتم شعر میخواندم، امام علی فرمود که قرآن بخوان. گفتم: من غیر از واجبات نماز قرآن بلد نیستم. امام علی به من افاضه فرمود. از آن لحظه من قرآن تمام حفظم، این زیبا خواندن من مربوط به جنبه افاضی است.
خوب، ما در زمان خودمان هم که داریم، معاصر خودمان مرحوم کربلایی محمد کاظم ساروقی قدس سره که بیسواد بود، روستایی بود اما متدین و متشرع بود، هرچه بگویید دقیق بود. آن وقت این مرد بزرگوار که تا آخر هم بیسواد بود (از سر و صورت او عکس او را مشاهده میکند، آن مسئله صداقت او اصلاً موج میزند)، بعد او بر اساس تقوایی که داشت، قرآن به او افاضه شد. او آوردن به قم، به هر حال از طلبه صفر تا آیتالله عظمی بروجردی و دیگران، همه در مقابلش به هر حال ، بردن کربلا، بردن نجف، مشهد، هر جا بردند طلبه از او سوال میکردند. تازه میگفت که این سوالاتی که میکنی کمجان است، سال پرجان بخواهید. مرحوم نواب صفوی قدس سره ایشان را شهر به شهر با خودش میبرد، روی عرشه منبر مینشاند، یک آدم بیسواد را از مردم میگفت بپرسید، این معجزه الهی است.
خوب، در برنامه محفل، در همین سالهای اخیر که شما بهتر از بنده ملاحظه میکنید، افرادی بالاخره با شناسنامه، با خصوصیات (اهل کجا هستند، چه هستند؟) همه چی در برنامه محفل. حالا یکی از آنها اهل خراسان شمالی بود. بعد حالا فکر میکنم ۱۳ سال سن او. آمده تو مدرسه، آن معلم به خانه زنگ بزند، میگوید که شما میدانید بچه شما حافظ قرآن است؟ بچه ما که حافظ قرآن نبوده، ما که برای او برنامه نداشتیم. گفت: چرا، این حافظ قرآن است؛ قرآن به او افاضه شده. که اتفاقاً در آن برنامه، ضمن اینکه به صورت مستند این آقازاده را نشان دادند و حاج آقای قاسمیان هم دامت برکاته (بالاخره ناظر بر این برنامه هست)، آن وقت یک مسئله دیگر هم که به اصطلاح بیان فقهی یک قضیه که در عین حال ریشهای است مستند، آن هم برای ما کشف شد. آن این که فقها میگویند اقل حمل شش ماه است. اما ما همواره توی ذهنم بود که حالا فقها با استدلال از قرآن دیگر استفاده میکنند اقل حمل شش ماه است، اما ما چنین موردی را نشنیده بودیم، ندیده بودیم که در صحنه میدانی فردی با اقل حمل به دنیا آمده باشد؛ چون معمولاً هفت ماهه در صحنه میدانی دیده بودیم و هست. آن وقت بعضاً که آن کودک ۱۳ ساله بالاخره آنچه که باید ارائه میداد ارائه داد.مادر بزرگوارشان که همراه بود آمد پشت تریبون و بالاخره خصوصیت این بچه را گفت و یکی از چیزهایی که گفت این: فرزند من، دوران حمل ۶ ماه بوده. و آن مسئله فقهی هم برای ما در اینجا خیلی روشن شد. چیز جالبی بود.
کودک دیگری نشان میداد در همان محفل که ملاحظه فرمودید که به تعبیر ماها عقبافتاده بود. دیگر اصلاً نه تنها بحث قرآن نبود، بلکه در مسائل روزمره هم مریض است، عقبافتاده است، از نظر ژنتیکی، از نظر وراثتی مشکل دارد. دیگر این کودک بر هر موضوعی، یا او را صدا میزدند، به هر نحوی، به هیچ صوتی و صدایی عکسالعمل نشان نمیدهد، هیچی. دهها بار هم صدایش بزنم تجربه کردن، عالم خودش بود. تا قرآن را باز میکردم میخواندم، بلافاصله او قرآن را باز میکرد، همان سوره، همان آیه، انگشتها شروع روی آن میگذاشت. یا بسیاری از مفاهیم به هر حال علمی یا کرامتی که در قرآن هست، در دنیا مطرح است اما ما ازش بهرهبرداری نمیکنیم.
همین چندی قبل بود، چند ماه قبل بود که رسانهها بالاخره نوشته بودند (حالا مال تاریخ فلان) که یکی از کشورهای به اصطلاح عربی اسلامی از متخصص جنین از کشورهای غربی دعوت کرده بود که او ابتدا اکراه داشت برود (چون اینها را در آن حد نمیدید، یعنی بالاترین، بالاخره فرد متخصص در جنینشناسی). بالاخره رفت. وقتی رفت، آیات مربوطه به جنین را در قرآن برای او ترجمه کردن، پیش او گذاشتند. آنقدر تحت تأثیر قرار گرفت که حتی گفت که در فلان موضوع اش من اشتباه داشتم و با قرآن اصلاحاش میکنم. آن که مسلمان نبود، حالا بعد از یک سال هم شاید بود که در روسیه یک برنامه جمعی داشتند متخصصین جنینشناسی که او هم شرکت کرده بود و وقتی مسائلی که مربوط به قرآن بود را آنجا بیان کرد (حالا بنده کمحافظه هستم، شاید ۳۷ نفر از دانشمندان متخصص مسلمان شدند)، خود آن آقا هم بعد از یک سال مسلمان شد.
خب، اینها را دیگران مینویسند، خود ما هیچ بهرهبرداری نمیکنیم.
یا عنایت دارید، بسیاری از آیات کریمه قرآن در مسئله به هر حال بقاء روح و مسئله عالم برزخ، الان چند سال است به صورت یک برنامه پژوهشی و جهانی (مربوط به ایران تنها که نیست) که این قضیه در ماههای رمضان “زندگی پس از زندگی”. خوب، از آن چه بهرهبرداری کردیم؟ هیچ. بابا جان! باید چه در موضوعاتی که قبل اشاره کردم، چه در موضوعات مسئله عرض بشود زندگی پس از زندگی، خوب بالاخره صاحبنظران اسلامی (آن عارفاش، آن فقیهاش، آن فیلسوف، آن به هر حال آن متکلماش) بنشینند بررسی کنند و آنچه را که از بالاخره فیلتر علم و تجربه و راستیآزمایی اینها درمیآید، از آن یک چیز به دنیا عرضه بدارند. بالاخره قرآن اولین کاری که میکند، در مقابل خارج از دین دعوت میکند. از زمان خود پیغمبر اکرم تا امروز، ما در این جهت قدمی برنمیداریم. امروز دنیا دچار خلأ به هر حال عقیدتی و فکری و در نتیجه اخلاقی ، می بینید ساقط شده. چرا؟ نسخه علاج آن همینهاست قل :« وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَىٰ عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ [۳]» خوب، اینها پیش ما هست و در آن برنامههای تخصصی و فوقتخصصی که بالاخره این مجموعه صاحبنظر در آن طرح امضا کنند ، یک فرقهایی هم باز هست، آن فرقها را جدا کنند. آن فرقها فرق میکند بین آنی که قرآن افاضه بشود یا بعضی چیزها که مربوط به انسان است، بعضی چیزها مربوط به اسلام است. باید در یک فصل باشد مربوط به انسان است. خب، اینها هم باید به هر حال تعریف بشود در خود همه برنامههای قرآنی.
آن آقای محترم در آن دور انتهای سالن، این آقایی که پشت تریبون نشسته (این طرف سالن است)، او آنجا یک آیه را نیت میکند. اینطور نیست که الان بگه من این آیه را میخوانم، شما جلو دنبالش را بخوانید؛ این نیست. آنجا نیت میکند، این پشت سر آیه را ادامه میدهد. اینها را برای مردم چرا معنی نمیکنیم؟ یعنی چه؟ اینا هست، تو میدان هست، خوب معنی کنیم، چرا معنی نمیکنیم؟ آن طرف سالن انگشت میگذارد روی آیهای، این آقا پشت سر آیه بعدی را میخواند، یعنی چه؟ بالاخره ما دانشمند داریم، متخصص داریم، فقیه داریم، فیلسوف داریم، عارف داریم، متکلم داریم. خوب، از اینها یک مطالبی را بسازیم به دنیا عرضه بداریم. دنیا امروز دچار خلأ فکری است و میبینی سر از کجا در آورده. علاج آن، اشباع آن است با قرآن. میتوانیم اشباع کنیم، اما حرکتی از ما دیده نمیشود. نهایت امر بیشتر همین حفظ است تا برسد به اینکه در بازار به هر حال ” وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ [۴]” را هم نگاه کند، نگاه نمیکند. چه کار کنیم او “ویل للمطففین” را هم نگاه کند یا در صداقت یا در امانت یا بیع یا در هر چیزی.
و اما افاضه، ما آنچه که بنده مستند افاضه را فقط مخصوص قرآن است و موارد استثنایی اگر خارج از قرآن باشد، مواردی است که وسیله ائمه اهل بیت افاضه شده و در نتیجه بر اساس حکمتی که در این قضیه بوده، متنی غیر از قرآن دقیق حفظ کردم، منتها با افاضه و توسل به امام علی یا ائمه دیگر. ما در جای دیگر چنین چیزی نداریم. اگر شما داشتید، به ما ارائه بدید.امروز که دنیا با هم وصله، هرکه دارد ارائه بدهد
به هر حال. ضمن اینکه این کارهایی که میکند ازنظر رتبه، اصلاً جای آن همین جاست و کار سنگینی است و بسیار ارزشمند است: متن قرآن حفظ بشود در وجود انسان که وجود انسان ظرف قرآن بشود، قلب او. خوب، ضمن این، قدمهای موثرتری ورای این هم برداریم دیگر. حالا این بیشتر متوجه سازمان تبلیغات. خداوند به توقات که مشغولند، الحق مشغولند، ما هم دعاگوی آنها هستیم. به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
[۱] سوره مبارکه بقره آیه ۲۴و ۲۳
[۲] اتیان به مثل: [قدیمی] آوردن مثل چیزی، نظیر و شبیه آوردن چیزی را
[۳] سوره مباکه بقره آیه ۲۳
[۴] سوره مبارکه مطففین آیه ۱
نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی و امام جمعه بیرجند| سید علیرضا عبادی