۰۷/۰۸/۱۴۰۵ – دیدار با جمعی از دانشآموزان بسیجی
بسمالله الرحمن الرحیم
با سلام به امامزمان، و با درود به روان مقدس امامین انقلاب، و سلام و درود به رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران، رهبر مسلمین جهان و سلام مجدد به محضر شما و همه سنگرنشینان علم و ایمان، و با آرزوی پیروزی مظلومین عالم، مخصوصاً فلسطین مظلوم، غزه مظلوم، لبنان مظلوم، اسلام مظلوم، انسان مظلوم، بر گرگهای بینالمللی. خیلی خوش آمدید، و با بزرگداشت مقام همه شهداء و بالاخص شهید عزیز، محمدحسین فهمیده که به حق فهمیدگی را به دنیا تفهیم کرد.
خیلی جلسه زیبایی داشتید و دارید، از آن قرائت قرآن و این اجرای برنامههای شعر و هنر و توسل، و همچنین زیبایی اجتماعی که همراه باروح و جان مطلب بود. در این چند دقیقه کوتاه، چه مطلبی را انتخاب کنم به شما هدیه دهم؟ شما سر چهارراه زندگی هستید و حُسن انتخاب کردید، و این برای بشر خیلی مسئله مهمی است. عنایت دارید بعضی انسانها به ارزشهایی دست مییابند که از آن تعبیر میشود «السلام علیک یا ثارالله وابن ثاره[۱]» خون خدا. خدا مگر خون دارد؟ نه، این جمله هنری است، یعنی هیچ قیمتی نمیشود برای اینها تعیین کرد جز اینکه بگوییم خونبهایش خداست، مثل خود امام حسین (علیهالسلام)، امام علی بن ابیطالب (علیهالسلام). خب، بعضی انسانها با رقم و عدد و قلم نمیشود گفت ارزششان چه هست؟ بعضی هم ساقطاند. همینی که میبینید حیوانات از اینها ننگ دارند.
خب، کدام را باید انتخاب کرد و چگونه میشود انتخاب کرد؟ انسان، انسان است در عین حالی که با حیوانات مشترکات دارد، اما تفاوتهای انسان با حیوان، حداقل بیش از پنجاه تفاوت دارد انسان با حیوان. بنده فقط به یکی از آنها اشاره میکنم: آن تفاوت، اراده است. حیوانات تابع غریزه هستند، یک ریلی است که روی آن راه میروند، اختیار هم ندارند، خارج از آن. اما انسان اینطوری نیست، انسان اختیار دارد، انسان انتخاب دارد، و آن بهوسیله اراده انجام میشود. ارزش را اینجا میشود بههرحال شناخت، به هر انسانی بگویید آقا شما عمرت را به چند میدهی؟ خیلی تعجب میکند، میگوید عمرم، با همه دنیا عوض نمیکنم، عمرم را چطور عوض کنم؟ خب این ادعاست، بعد نرخ عمرش چطور تعیین میشود؟ بر اساس ارادهاش. اینطوری است دیگر.
یعنی چه؟ یعنی انسان یک موجود نامحدود هست و خواستههای نامحدود دارد. درست هست؟ انسان خواستههای نامحدود دارد. این قبل از انتخاب هست، میلیونها مسئله از انواع انتخابهای ما: این حرف را بگویم یا نگویم؟ این عمل را انجام بدهم یا ندهم؟ این نگاه را بکنم یا نکنم؟ بههرحال لحظههای زندگی انسان با انتخاب یکی پر میشود، از این میلیونها فرض و تصور، یکی را فقط میشود انتخاب کرد، چون ظرفیت بیشتر که نیست که دیگر، وقتی یکی انتخاب شد، بقیه کنار میروند. ساعات عمر ما از همان آن لحظه تصمیم پر میشود، روزهای ما همینطور هست، ماههای ما همینطور هست، سالهای ما همینطور هست، و عمر ما همینطور است. وقتی عمرش تمام شد، شما میتوانید قلم و کاغذ بردارید، بر اساس آنچه که در عمر انجام داده، میتوانید نرخش را کاملاً بنویسید. این با آن ادعای اولی خیلی فرق میکرد. ادعای اولی میگوید مگر عمر را میشود با چیزی عوض کرد؟ بله، عمر را عوض کردید، بنابراین آن انتخاب این لحظه، این لحظه، آن لحظات، این دقیقه، این ساعت از چه پر کنم؟
هدف نهایی از هر منتخبی، آن نرخ عمر است. هدفهای میانی، ابزار است، اما هدف نهایی، نرخ است. هدف نهایی از این کار چه هست؟ اگر از اهداف میانی است که اراده ما به آن تعلقگرفته، بر یک منبعی، حالا ممکن هست منبع هواوهوس باشد، ممکن هست عقل باشد، ممکن هست علم باشد، ممکن هست وحی باشد که بر اساس اینها ما اراده میکنیم. خب، هدفهای میانی، مشترکات بین ما و حیوان است، بعد هم از آن هیچی نمیماند. یک لذت میبرد، یک ساعت دیگر نه. یک تشنه آب میخورد، کیف میکند، یک لیوان دیگر نمیتواند بخورد دیگر، مشترکات انسان و حیوان است. اما اهداف نهایی، نرخ را تعیین میکند، ارزشها را تعیین میکند که دنبال چه بوده؟ دنبال حق بوده یا باطل؟ دنبال علم بوده یا جهل؟ دنبال عقل بوده یا سفاهت؟ دنبال خدا بوده یا شیطان؟ آن میشود نرخ. بله، آن کسی که بتواند با کمک از عقل و علم و وحی و بالاخره سیروسلوک و تزکیه نفسانی، آن نرخ انسان بالاتر از همه اینهاست، فرشتهها خدمتگزارش هستند. اینطور است دیگر.
بنابراین، این حُسن انتخاب شما در دنیایی که همه دین با کفر، همه عقل با جهل، و همه علم بههرحال با نادانی درگیرند، شما راه حق را در مقابل باطل گرفتید، راه علم را گرفتید در مقابل نادانی، راه وحی را گرفتید در مقابل انحراف، و به تعبیر دیگر راه خدا را در مقابل شیطان؛ بنابراین، ارزشها را اینجا تعیین باید کرد. اینکه یک نوجوانی همچون محمدحسین فهمیده (قدسسره الشریف) یکمرتبه به این ارزش میرسد، تا جایی که بنیانگذار جمهوری اسلامی میفرماید که رهبر ما آن نوجوان سیزدهسالهای است که در مقابل باطل، نارنجک بست و زیر تانک قرار گرفت و دشمن را از پا درآورد.
این انتخاب هست ها، این انتخاب مربوط به یک روز نیست، مربوط به یک ماه نیست، مربوط به تمام عمر، لحظهبهلحظه است. هر لحظه چه انتخاب میکنی: حق را یا باطل را؟ درست را یا نادرست را؟ و لذا است که توجه انسان به خویشتن خویش، خودشناسی.
یکی از امتیازات انسان اراده است. در صفحه رسانه ملی همبارها عنایت میفرمایید که ارائه میدهد به اینکه ایران سرزمین ارادهها. این که امام فرمود «ما میتوانیم»، این مصادیقش شمایید. آنچه که دشمن از یأس القا میکند، تنبلی و اینکه ما نمیتوانیم، و بالاخره اسارت بیگانه و ازدستدادن همه چیز. اما ما میتوانیم، ایران سرزمین ارادههاست، و مرد میدان شمایید و همانطوری که نشان داد در این قریب نیمقرن مبارزه با استکبار جهانی، جنگهای بینالمللی، از شوروی آن زمان بگیر، میگهای شوروی هم بر سر ما میبارید، معراجهای فرانسه هم بر سر ما میبارید، دخالت آمریکا هم بر سر ما میبارید، و مرتجعین منطقه، تمام دنیا با ما جنگید، اما این محمدحسین فهمیدهها بودند. یک نفر نیست ها، بعدها بعضی از همین نوجوانها که مدتها به اسارت کشیده شده بودند، دشمن خیلی سعی میکرد که از اینها یک جمله بگیرد که ازآنجمله ضعف باشد، درحالیکه در این سنوسال کم اینها اسیر دشمن بودند، ولی این حسرت بر دل دشمن ماند و نتوانست از آنها ضعفی بگیرد.
آن خانم بیحجابی که آمد پیش آن نوجوان عزیز که آن نوجوان در دوران اخیر هم یکوقتی بیرجند تشریف آورد و ما را مفتخر کرد، تشریف آورد که خب جریانات اخیر هست که بعد از اسارت بود، بعد آن خانم مکشفه از این نوجوان خواست مصاحبه کند، باکمال جرئت گفت: «من با شما مصاحبه نمیکنم، شما حجاب ندارید.» ای زن، به تو از فاطمه اینگونه خطاب است، ارزندهترین زینت زن حفظ حجاب است. او رفت چهکار کرد؟ او رفت حجابش را پوشید، آمد پیش این نوجوان، و یک سؤال غلطانداز، از او کرد، از خودش ساخته بود، گفت که خب شماها آمدید به جبه، اسیر هم که شدید، درحالیکه امام، شما را اصلاً قبول ندارد. ضریب هوشی را دقت کنید، چه گفت؟ در جواب گفت که من نمیدانم امام چه فرموده. یعنی چه؟ یعنی حرف تو قابلاعتماد نیست. گفت: «من نمیدانم امام چه فرموده، اما هر چه امام فرموده، مطلب همان است، ما قبول داریم.» این اندازه، این هوشیاریهای ایمانی است.
در مرحله دیگری، یکی از نظامیان ارشد، از همین نوجوان، در جای دیگر، غیر از این نوجوان، نوجوان دیگری، گفت که به امام اهانت کن. گفت: «من این کار را نمیکنم.» گفت: «چرا؟» برای چه؟ خب بالاخره آن نوجوان گفت که شما به صدام اهانت میکنی؟ او گفت: «بله، من اهانت میکنم.» و گفت که «الموت لصدّام»، حالا تو هم بگو. گفت: «شما گفتی، ولی من نمیگویم.» و نگفت. ببین، از دشمن بالاخره حرف درآورد، اما خودش باکمال اراده ایستاد. حتی صدام اینها را دعوت کرد، نوجوانها را که یکلحظه بتواند از آنها نقطهضعف بگیرد اما نتوانست. این هوشیاری ایمانی که الان هم ملاحظه میکنید، گاهی مصاحبههایی میشود، حالا چه در ایران، چه در یمن، جاهای دیگر، با این نوجوانهایی که بههرحال پاسخها اینقدر در سطح بالاست که موجب شگفتی است. اینها زمینههایی است که اراده شما تعیین میکند.
بنده هم افتخار دارم که امروز فقط شما را زیارت کردم، اما بزرگترین سرمایه شما، عمر شماست. امیدواریم که این عمر در آنچه که رضای خداست، و بر اساس عقل و بر اساس علم و بر اساس تقوا و بر اساس وحی و دین باشد، و به سعادت ابدی و همیشگی مقام «عِنْدَ رَبِّهِمْ[۲]» را داشته باشید. به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.
[۱] فرازی از زیارت عاشورا
[۲] آل عمران، آیه ۱۶۹
نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی و امام جمعه بیرجند| سید علیرضا عبادی